Chứng Chỉ Nghiệp Vụ Sư Phạm Bậc 1, Bậc 2 Là Gì?

Nhu cầu giảng dạy tại các trường học, trung tâm đào tạo, trường nghề hiện nay đòi hỏi ứng viên phải có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm (NVSP). Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn chứng chỉ NVSP Bậc 1 và Bậc 2 là gì?còn hiệu lực không?. Hiện nay hai loại chứng chỉ này còn giá trị sử dụng không hay đã bị thay thế bởi các quy định mới? Bài viết này Nghiệp Vụ 360 sẽ giải đáp chi tiết khái niệm, đối tượng, tính hiệu lực pháp lý và giải pháp thay thế phù hợp theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục & Đào tạo.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1, Bậc 2 là gì?

Tìm hiểu chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1 là chứng chỉ được cấp cho người hoàn thành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm theo chương trình Bậc 1, nhằm bổ sung kiến thức và kỹ năng sư phạm cho những người chưa được đào tạo chuyên ngành Sư phạm nhưng có nhu cầu tham gia giảng dạy.

Chương trình Bậc 1 được xây dựng theo Quyết định số 1672/TH-DN ngày 28/8/1992 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo phạm vi áp dụng của chương trình trước đây, chứng chỉ này dành cho người có nhu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phổ thông, trong đó có THCS và THPT, cũng như một số đối tượng giảng dạy trong hệ thống đào tạo nghề theo quy định tại thời điểm ban hành.

Do được xây dựng theo quy định của giai đoạn trước, chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1 không nên được hiểu là một loại chứng chỉ NVSP đang được đào tạo và áp dụng theo chương trình hiện hành.

Tìm hiểu chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 2

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 2 là chứng chỉ được cấp cho người hoàn thành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm Bậc 2, với nội dung đào tạo có mức độ chuyên sâu hơn so với chương trình Bậc 1, nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho hoạt động giảng dạy.

Chương trình Bậc 2 được ban hành theo Quyết định số 2988/QĐ-BGDĐT năm 1993. Theo quy định áp dụng trước đây, chương trình hướng đến những người có nhu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, trung cấp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Tương tự Bậc 1, đây là chương trình nghiệp vụ sư phạm được ban hành từ giai đoạn trước. Vì vậy, khi tìm hiểu giá trị sử dụng của chứng chỉ Bậc 2, cần đối chiếu với quy định và yêu cầu về trình độ, nghiệp vụ sư phạm đang áp dụng đối với vị trí giảng dạy cụ thể.

Phân biệt chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1 và Bậc 2

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1 và Bậc 2 là cách gọi gắn với các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm được ban hành từ những năm 1992–1993. Cụ thể, chương trình Bậc 1 được ban hành theo Quyết định số 1672/TH-DN ngày 28/8/1992, còn chương trình Bậc 2 được ban hành theo Quyết định số 2988/QĐ-BGDĐT ngày 28/12/1993.

Theo Thông tư 10/2013/TT-BGDĐT, chương trình này đã thay thế trực tiếp chương trình Bậc 1 theo Quyết định 1672/TH-DN và chương trình Bậc 2 theo Quyết định 2988/QĐ-BGDĐT cho giáo viên dạy nghề và trung cấp chuyên nghiệp.

Còn đối với hệ thống hiện hành, Bộ GD&ĐT xác định mỗi chương trình NVSP có mục tiêu và đối tượng riêng; không thể lấy một chứng chỉ NVSP đã học theo chương trình này để mặc nhiên sử dụng cho mọi cấp học

Chứng chỉ sư phạm Bậc 1, Bậc 2 có còn hiệu lực không?

Theo trả lời của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm do cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cấp trước ngày 22/5/2021, trong đó có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1 và Bậc 2, được đề nghị các địa phương tiếp tục chấp nhận đối với giáo viên đã tham gia hợp đồng giảng dạy, giáo dục tại các cơ sở giáo dục phổ thông.

Tuy nhiên, trường hợp người có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp nhưng chưa phải là giáo viên và muốn tham gia tuyển dụng giáo viên thì không thể sử dụng chứng chỉ Bậc 1, Bậc 2 cũ để thay thế chứng chỉ theo chương trình hiện hành. Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu rõ, đối với tuyển dụng giáo viên, người có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo không phải ngành đào tạo giáo viên phải có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm theo chương trình được quy định tại Thông tư 11/2021/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ ngày 22/5/2021.

Tóm lại, người đã có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm Bậc 1, Bậc 2 vẫn được công nhận nếu đã tham gia hợp đồng giảng dạy, giáo dục tại các cơ sở giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, người chưa có chứng chỉ và đang chuẩn bị học để tuyển dụng giáo viên hiện nay không nên học chương trình Bậc 1, Bậc 2 cũ mà cần lựa chọn chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm theo quy định hiện hành.

⇒ Xem chi tiết: Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm các cấp theo quy định hiện hành mới nhất

Các loại chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm hiện nay

Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm được thiết kế theo từng nhóm đối tượng và định hướng giảng dạy. Người đã tốt nghiệp chuyên ngành ngoài sư phạm cần xác định cấp học, môn học hoặc lĩnh vực đào tạo dự kiến công tác để lựa chọn chương trình phù hợp. Các nhóm phổ biến gồm nghiệp vụ sư phạm mầm non, tiểu học, THCS, THPT, nghiệp vụ sư phạm dành cho giảng viên đại học, cao đẳng và nghiệp vụ sư phạm giáo dục nghề nghiệp.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm mầm non

Nghiệp vụ sư phạm mầm non hướng đến việc trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ nhỏ. Tuy nhiên, người có nguyện vọng trở thành giáo viên mầm non cần phân biệt giữa chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ với văn bằng đào tạo giáo viên mầm non theo trình độ chuẩn.

Điều kiện về trình độ đào tạo đối với giáo viên mầm non được quy định tại Luật Giáo dục năm 2019. Vì vậy, người học cần đối chiếu bằng cấp hiện có với yêu cầu của vị trí việc làm, không nên mặc định rằng chỉ cần có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là đủ điều kiện trở thành giáo viên mầm non.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên Tiểu học

Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dành cho giáo viên tiểu học được quy định tại Thông tư 11/2021/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đối tượng của chương trình là người đã có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp với các môn học thuộc cấp tiểu học nhưng chưa được đào tạo nghiệp vụ sư phạm theo chương trình đào tạo giáo viên tiểu học. Các lĩnh vực chuyên môn có thể bao gồm Tin học, Ngoại ngữ, Âm nhạc, Mỹ thuật, Công nghệ và Giáo dục thể chất, tùy theo điều kiện cụ thể được quy định.

Chương trình có tổng khối lượng 35 tín chỉ, nhằm bổ sung kiến thức giáo dục học, phương pháp dạy học và năng lực tổ chức hoạt động giáo dục. Người học cần đáp ứng điều kiện đầu vào và hoàn thành chương trình theo quy định để được cấp chứng chỉ.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên THCS, THPT

Đối với người có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và mong muốn giảng dạy tại trường trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông, chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm THCS, THPT được quy định tại Thông tư 12/2021/TT-BGDĐT.

Nội dung đào tạo được tổ chức theo hai nhánh tương ứng với cấp THCS và THPT, trên cơ sở khối kiến thức chung và các học phần chuyên biệt. Chương trình hướng đến việc phát triển năng lực xây dựng kế hoạch bài dạy, vận dụng phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá và tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp với học sinh trung học.

Người đăng ký cần có bằng cử nhân thuộc ngành phù hợp với môn học dự kiến giảng dạy và đáp ứng các điều kiện của chương trình. Việc hoàn thành khóa bồi dưỡng là một phần trong yêu cầu về nghiệp vụ; điều kiện tuyển dụng giáo viên còn phải đáp ứng quy định về trình độ chuyên môn và các tiêu chuẩn liên quan.

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên Đại học, Cao đẳng

Đây là nhóm bồi dưỡng dành cho người có chuyên môn phù hợp và có định hướng giảng dạy tại các cơ sở giáo dục đại học hoặc cơ sở đào tạo thuộc phạm vi áp dụng của chương trình. Nội dung bồi dưỡng tập trung vào phương pháp giảng dạy ở bậc học tương ứng, thiết kế hoạt động học tập, đánh giá kết quả học tập và phát triển năng lực sư phạm của giảng viên.

Cần lưu ý rằng Thông tư 12/2013/TT-BGDĐT, từng quy định chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học, đã bị bãi bỏ theo Thông tư 21/2024/TT-BGDĐT kể từ ngày 14/01/2025.

⇒Xem chi tiết chương trình nvsp giảng viên đại học- cao đẳng mới nhất

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm dạy nghề

Chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm dạy nghề dành cho người có chuyên môn hoặc kỹ năng nghề và có nhu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Chương trình bồi dưỡng trang bị kiến thức, kỹ năng sư phạm cần thiết để người học biết cách chuẩn bị bài giảng, tổ chức hoạt động dạy học, hướng dẫn thực hành và đánh giá kết quả học tập của người học nghề.

Về căn cứ pháp lý, chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm giáo dục nghề nghiệp được quy định tại Thông tư 06/2022/TT-BLĐTBXH ngày 06/04/2022, có hiệu lực từ ngày 01/06/2022. Thông tư quy định chương trình bồi dưỡng và chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm giáo dục nghề nghiệp, với nội dung đào tạo phù hợp cho nhà giáo dạy trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng

Hướng dẫn chọn khóa học NVSP phù hợp với nhu cầu hiện tại

Để lựa chọn khóa học nghiệp vụ sư phạm (NVSP) phù hợp, người học cần xác định đúng mục tiêu giảng dạy, đối chiếu trình độ chuyên môn hiện có và tìm hiểu căn cứ pháp lý của chương trình. Việc lựa chọn đúng ngay từ đầu giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế tình trạng học chứng chỉ không đáp ứng yêu cầu của vị trí công việc.

1. Trước tiên, hãy xác định bạn muốn giảng dạy ở cấp học hoặc môi trường nào: mầm non, tiểu học, THCS, THPT, cơ sở giáo dục đại học, trung tâm ngoại ngữ hay cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Mỗi nhóm đối tượng có yêu cầu riêng về trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm. Đặc biệt, chứng chỉ dành cho giáo viên phổ thông không mặc nhiên thay thế chứng chỉ hoặc điều kiện nghiệp vụ áp dụng trong giáo dục nghề nghiệp.
2. Bằng cấp là căn cứ quan trọng để xác định bạn có đủ điều kiện tham gia chương trình bồi dưỡng hay không. Người đã tốt nghiệp đại học cần đối chiếu ngành đào tạo với môn học hoặc lĩnh vực dự kiến giảng dạy. Nếu đã tốt nghiệp ngành sư phạm, hãy kiểm tra xem văn bằng hiện có đã đáp ứng yêu cầu của vị trí công việc hay chưa trước khi đăng ký học thêm. Đối với người tốt nghiệp ngành ngoài sư phạm, cần xem xét điều kiện đầu vào và chương trình áp dụng theo quy định tương ứng. Không nên lựa chọn khóa học chỉ dựa vào tên gọi chứng chỉ hoặc quảng cáo tuyển sinh.
3. Ưu tiên tìm hiểu các trường đại học, trường sư phạm hoặc cơ sở được phép tổ chức chương trình bồi dưỡng tương ứng. Trước khi đăng ký, bạn nên xác minh căn cứ pháp lý của chương trình, điều kiện tuyển sinh, nội dung và thời lượng học, hình thức đào tạo, đơn vị cấp chứng chỉ và giá trị sử dụng theo quy định.
4. Nếu mục tiêu là bổ sung hồ sơ xin việc hoặc chuyển sang nghề giảng dạy, hãy kiểm tra yêu cầu tuyển dụng của trường học, trung tâm hoặc cơ sở đào tạo dự kiến ứng tuyển. Ngoài chứng chỉ NVSP, một số vị trí còn yêu cầu bằng cấp chuyên môn, trình độ đào tạo hoặc điều kiện nghề nghiệp khác. Việc đối chiếu trước với yêu cầu tuyển dụng giúp bạn xác định đúng loại chứng chỉ cần học, tránh trường hợp đã hoàn thành khóa học nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện của vị trí mong muốn.

Chứng chỉ Bậc 1, Bậc 2 là tên gọi theo chương trình cũ; các chứng chỉ đã cấp vẫn có giá trị nhưng hiện tại đã chuyển sang các chương trình NVSP mới theo từng cấp học. Người học nên cập nhật đúng chứng chỉ theo quy định hiện hành để hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng. Liên hệ Nghiệp Vụ 360 để được tư vấn lộ trình học chứng chỉ NVSP phù hợp nhất với bằng cấp của bạn!